Afgelopen zomer lunchte ik met lieve vriendin I. in Zwolle. Niet dat een van ons iets met Zwolle heeft, maar het was voor haar met de auto en voor mij met de trein goed te bereiken.
Na de lunch, op weg naar het station liep ik Museum de Fundatie binnen. Ik werd geraakt door het intrigerende werk van Pilvi Takala.
Verkleed als Sneeuwwitje bezoekt Pilvi Takala Disneyland Parijs. Kinderen willen met haar op de foto en vragen handtekeningen. Takala komt het park niet in. Tegengehouden door de beveiliging omdat ze verkleed is, omdat mensen haar zouden kunnen verwarren met de échte Sneeuwwitje. Om haar heen staan mensen met Mickey-Mouse-oren.
Behalve dat het een ontzettend geestige film (Real Snow White, 2009, 9:19 video) is, stelt het vragen over echt en onecht, over fictie en werkelijkheid en over copyright en intellectueel eigendom. Het fijne aan Takala is dat zij geen antwoorden geeft. Ze stelt, zowel ín film als mét haar film, alleen vragen. Vragen die meer twijfel geven dan duiding. Want wie is the Real Snow White?
Jacob Grimm was een Duitse taalkundige, samen met zijn broer Wilhelm Grimm verzamelde hij Duitse volksverhalen. Verhalen die van generatie op generatie werden verteld, maar nog niet eerder opgeschreven. Ze verzamelden de verhalen in ‘Kinder- und Hausmärchen’, afgekort KHM, waarvan het eerste deel in 1812 uitkwam.
KHM53 is het verhaal van Sneeuwwitje, niet het échte of eerste verhaal van Sneeuwwitje, want dat is niet te achterhalen. De gebroeders Grimm verzamelden de ‘Sneewittchen’-verhalen en maakte van alle versies één ietwat ingekorte versie.
Dus ook vast niet de échte, maar wel een van de vele prachtige vertellingen over een meisje dat belandt in een bos, en daar haar eigen weg nog moet gaan vinden.
Een weg die Pilvi Takala allang lijkt te hebben gevonden.